1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران
2- گروه میکروبیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران
3- مرکز تحقیقات بیماری های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران ، arefshariati0111@gmail.com
چکیده: (27 مشاهده)
حالت زنده ولی غیرقابل کشت (VBNC) بهعنوان یک استراتژی بقای تطبیقی در باکتریها، برای اولین بار در دهه ۱۹۸۰ توصیف شد و از آن زمان تاکنون توجه بسیاری را در حوزه میکروبیولوژی بالینی و ایمنی غذایی به خود جلب کرده است. در این وضعیت، سلولهای باکتریایی زنده هستند اما توانایی رشد در محیطهای کشت معمول را از دست میدهند، در حالی که همچنان دارای فعالیتهای متابولیک، پتانسیل بیماریزایی و توانایی احیا تحت شرایط مناسباند. پاتوژنهای متعددی از جمله اشریشیا کلی، ویبریو کلرا، هلیکوباکتر پیلوری، مایکوباکتریوم توبرکلوزیس، کمپیلوباکتر ژژونی و لژیونلا پنوموفیلا قادر به ورود به این حالت هستند که نقش مهمی در بیماریزایی مزمن، عود بیماری و شکست درمان دارند. عوامل متعددی مانند گرسنگی، دمای پایین، مواد شیمیایی سمی، کلرزنی، آنتیبیوتیکها و تعامل با موجودات زنده دیگر میتوانند حالت VBNC را القا کنند. همچنین، احیای این سلولها تحت تأثیر محرکهایی مانند محیطهای غنی، تغییر دما و ترکیبات احیاکننده و تعامل با میزبان ممکن است. از آنجایی که سلولهای VBNC از دید روشهای کشت معمولی پنهان میمانند، تشخیص آنها یک چالش بزرگ است. در این راستا، استفاده از روشهای نوین مانند ردیابی بیان ژن، رنگآمیزی سلول های زنده و مرده، PCR کمی، ردیابی فعالیت های متابولیکی و نشانگرهای زیستی راهکارهای مؤثری برای شناسایی این سلولها فراهم کردهاند. کنترل و پیشگیری از VBNC، مستلزم رویکردهای چندجانبه شامل بهکارگیری روشهای فیزیکی، شیمیایی، زیستی و درمانی مناسب است. در مجموع، شناخت دقیقتر از حالت VBNC، میتواند گامی مؤثر در ارتقای ایمنی غذایی، پیشگیری از بیماریها و بهبود مدیریت بالینی عفونتها باشد.
نوع مطالعه:
مقاله مروری |
موضوع مقاله:
علوم پایه دریافت: 1404/2/10 | پذیرش: 1404/6/3