fa آنالیز کمی کیفی و نحوه مدیریت پسماندهای تولیدی در مطب‌های دندان‌پزشکی عمومی شهر اراک، سال 1394 بهداشت Health پژوهشي اصیل Original Atricle <p dir="RTL" style="margin-right: 28.9pt; text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> با توجه به این که پسماندهای دندان‌پزشکی به علت دارا بودن عوامل سمی و خطرناک از جمله مهم‌ترین آلاینده‌های محیط زیست محسوب می‌شوند، بنابراین تصفیه و مدیریت مناسب آنها از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف این مطالعه آنالیز کمی و کیفی پسماند تولیدی مطب‌های دندان‌پزشکی عمومی و نحوه مدیریت آن در شهر اراک بود.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 28.9pt; text-align: justify;"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> از 5 مطب دندان‌پزشکی عمومی منتخب، 15 نمونه پسماند برداشت و به 66 جزء و 4 بخش تقسیم و خصوصیات کمی و کیفی آنها ارزیابی شد. نحوه مدیریت پسماند تولیدی نیز با استفاده از یک چک لیست بررسی شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right: 28.9pt; text-align: justify;"><strong>یافته</strong>‌<strong>ها:</strong> بر اساس نتایج، سرانه و میانگین پسماندهای تولیدی هر مطب به ترتیب برابر با <span dir="LTR">g/day-patient</span> 71/66 و <span dir="LTR">g/day</span> 45/1340 بود. سهم پسماندهای بالقوه عفونی، شبه خانگی، شیمیایی-دارویی و سمی به ترتیب برابر با 25/54، 14/35، 19/8 و 14/2 درصد بود. بیش از 80 درصد پسماند تولیدی مربوط به 10 جزء دستکش لاتکسی، پلاستیک و نایلون، دستمال کاغذی آلوده به خون و بزاق، کاغذ و مقوا، آمپول مصرف شده، سرساکشن، گچ قالب‌گیری، مواد غذایی، دنتال رول آلوده به خون و بزاق و دستکش نایلونی بود.</p> <p style="margin-right: 40px; text-align: justify;"><strong><span dir="RTL">نتیجه</span></strong><span dir="RTL">‌<strong>گیری:</strong> جمع‌آوری و دفع هر بخش از پسماندهای دندانپزشکی (پسماندهای سمی، شیمیایی-دارویی، بالقوه‌عفونی و شبه خانگی) می‌بایست به صورت جداگانه و مطابق با ضوابط مربوطه انجام گیرد.</span></p> <p style="text-align: justify;"><strong><em>Background:</em></strong> As dental solid waste are among the most important environmental pollutants due to its high contents of toxic and hazardous agents, suitable treatment and management of it are of great importance. The objective of this study was to quantity & quality analyses of dental solid waste and associated management practices in the general dentistry offices in the city of Arak.</p> <p style="text-align: justify;"><strong><em>Materials and Methods:</em></strong> 15 samples of solid waste were taken from the 5 selected general dentistry offices, classified into 66 components and 4 fractions, and then the quantity & quality characteristics were evaluated. Management practices of the solid waste were also investigated by using a questionnaire.</p> <p style="text-align: justify;"><strong><em>Results:</em></strong> According to the results, per capita and the average generation rate of each dentistry office were 66.71 g/day-patient and 1340.45 g/day, respectively. Potential infectious, domestic-type, chemical & pharmaceutical, and toxic wastes consisted of 54.25%, 35.14%, 8.19%, and 2.14% of the waste generated, respectively. 10 components including latex gloves, nylon & plastic, saliva & blood-contaminated kleenex, paper & cardboard, used ampoules, saliva ejector tubes, gypsum, food waste, saliva & blood-contaminated dental rolls, and nylon gloves were responsible for more than 80% of the total waste generated, respectively.</p> <p style="text-align: justify;"><strong><em>Conclusion:</em> </strong>Each fraction of dental solid waste (toxic, chemical & pharmaceutical, potential infectious and domestic-type wastes) should be separately collected and disposed of according to the related criteria.</p> پسماند دندان‌پزشکی, پسماند بالقوه‌عفونی, پسماند شبه‌خانگی, پسماند شیمیایی-دارویی, اراک Dental solid waste, Potential infectious waste, Domestic-type waste, Chemical & pharmaceutical waste, Arak 66 74 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2117-5&slc_lang=fa&sid=1 Ali Koolivand علی کولیوند akulivand@yahoo.com 4600319475328460062665 4600319475328460062665 Yes Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران. Mohammad Javad Ghanadzadeh محمد جواد قنادزاده mjghanad@yahoo.com 4600319475328460062666 4600319475328460062666 No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران. Mohammad Sadegh Rajaee محمد صادق رجایی msrajaee@yahoo.com 4600319475328460062667 4600319475328460062667 No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران. Masoumeh معصومه مشایخی ms.mashayekhi19@yahoo.com 4600319475328460062668 4600319475328460062668 No Environmental Health Engineering, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران. Rahim Mousavi رحیم موسوی rahimmoosavi@gmail.com 4600319475328460062669 4600319475328460062669 No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Hamedan University of Medical Sciences, Arak, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.