Journal of Arak University of Medical Sciences

fa تأثیر استرس محرومیت از مادر بر پاسخ مرکز تنفس به فنتانیل و کتامین: مطالعه‌ای مبتنی بر تحلیل سیگنال تنفسی Effects of Maternal Deprivation Stress on Respiratory Center Responses to Fentanyl and Ketamine: A Respiratory Signal Analysis Study علوم پایه Basic Sciences پژوهشي اصیل Original Atricle مقدمه: استرس محرومیت از مادر (Maternal Deprivation) MD می‌تواند با ایجاد اختلال در تکامل سیستم عصبی، عملکرد سیستم‌های انکفالینرژیک و گلوتاماترژیک را تغییر دهد و در نتیجه، آسیب‌پذیری نسبت به مواد اپیوئیدی را در بزرگسالی افزایش دهد. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر محرومیت از مادر بر پاسخ‌های تنفسی ناشی از مصرف فنتانیل و کتامین با استفاده از تحلیل سیگنال تنفسی بود. روش کار: در این مطالعه تجربی، از رت‌های نر نژاد ویستار با سن 60 تا 70 روز استفاده شد. برای القای مدل محرومیت از مادر، نوزادان از روز اول پس از تولد تا روز چهاردهم، روزانه به مدت 3 ساعت (از ساعت 10 تا 13) از مادر جدا شدند. سیگنال تنفس پایه و نیز سیگنال‌های تنفسی پس از تزریق داخل ‌صفاقی فنتانیل (µg/kg 100)، کتامین (µg/kg 100) و ترکیب فنتانیل- کتامین، با استفاده از دستگاه پلی‌تیسموگرافی ثبت شد. پارامترهای تنفسی شامل تعداد تنفس و Entropy سیگنال تنفسی مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که استرس محرومیت از مادر موجب افزایش معنادار تعداد تنفس‌ها پس از تزریق فنتانیل شد. همچنین، انحراف معیار فواصل بین تنفس‌ها پس از تزریق ترکیب فنتانیل- کتامین در گروه MD افزایش یافت. بررسی تحلیل سیگنال تنفسی نشان داد که در حیوانات گروه MD، بی‌نظمی سیگنال تنفس پس از تزریق داروها در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معناداری کاهش یافته است. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد که تجربه محرومیت از مادر با تغییر پاسخ‌های تنفسی به فنتانیل و کتامین همراه است. این تغییرات به‌صورت کاهش Entropy سیگنال تنفسی مشاهده شد که احتمالاً بیانگر کاهش انعطاف‌پذیری و ظرفیت سازگاری سیستم تنفسی در این حیوانات است Introduction: Maternal deprivation (MD) stress can adversely affect neurodevelopment and alter the function of enkephalinergic and glutamatergic systems, thereby increasing vulnerability to opioid exposure in adulthood. This study aimed to investigate the effects of maternal deprivation on respiratory responses to fentanyl and ketamine using respiratory signal analysis. Methods: In this experimental study, male Wistar rats aged 60–70 days were used. To induce maternal deprivation, pups were separated from their dams for 3 hours daily (10:00–13:00) from postnatal day 1 to day 14. Baseline respiratory signals, as well as respiratory responses following intraperitoneal administration of fentanyl (100 µg/kg), ketamine (100 mg/kg), and a fentanyl–ketamine combination, were recorded using whole-body plethysmography. Respiratory rate and respiratory signal entropy were analyzed. Results: Maternal deprivation significantly increased respiratory rate following fentanyl administration. In addition, the standard deviation of inter-breath intervals increased after administration of the fentanyl–ketamine combination in MD animals. Respiratory signal analysis further demonstrated a significant reduction in signal irregularity in the MD group compared with controls following drug administration. Conclusions: These findings indicate that maternal deprivation alters respiratory responses to fentanyl and ketamine. This altered response w:::::as char:::::acterized by reduced respiratory signal entropy, which may reflect diminished flexibility and adaptive capacity of the respiratory control system in maternally deprived animals.   محرومیت از مادر؛ فنتانیل؛ کتامین؛ تنفس؛ Entropy Maternal deprivation, Fentanyl, Ketamine, Respiration, Entropy 253 259 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6329-4&slc_lang=fa&sid=1 Nazaninfatemeh Zeinalirizi نازنین فاطمه زینعلی ریزی fatemehzeinali1997@gmail.com 0009-0008-3773-1428 No Department of Physiology, Faculty of Medicine, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Saeed Pazhoohan سعید پژوهان saeedpazhoohan@gmail.com 0000-0001-7001-7420 Yes Department of Physiology, Faculty of Medicine, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Hossein Azizi حسین عزیزی azizihf@yahoo.com 0000-0001-8489-0861 No Department of Physiology, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه فیزیولوژی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Behnam Mahmoodiyeh بهنام محمودیه behnammahmoodiyeh@gmail.com No Department of Anesthesiology and Critical Care, Arak University of Medical Sciences, Arak, Iran گروه بیهوشی و مراقبت های ویژه، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران