دوره 29، شماره 2 - ( 3-1405 )
جلد 29 شماره 2 صفحات 149-142 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rozegar S, Rezaeifard A. The Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Psychological Symptoms (Anxiety, Depression, Psychotic Thoughts), Cognitive Flexibility, and Treatment Adherence in Patients with MS: A Quasi-Experimental Study. J Arak Uni Med Sci 2026; 29 (2) :142-149
URL: http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-7740-fa.html
URL: http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-7740-fa.html
روزگار سجاد، رضایی فرد اکبر. اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر علائم روان‌شناختی (اضطراب، افسردگی، افکار روان‌پریشی)، انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی بیماران مبتلا به ام‌اس: یک مطالعه نیمه آزمایشی. مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك. 1405; 29 (2) :142-149
1- کارشناس ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد واحد ارسنجان، شیراز، ایران ، s.roozegar7115@gmail.com
2- گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
2- گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
چکیده: (2199 مشاهده)
مقدمه: مولتیپل اسکلروز، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های نوروتیک است که غالباً بین 40-20 سالگی رخ می‌دهد و زنان دو برابر مردان به آن مبتلا می‌شوند. هدف پژوهش حاضر، اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر علائم روان‌شناختی (اضطراب، افسردگی، افکار روان‌پریشی)، انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی بیماران مبتلا به ام‌اس بود.
روش کار: روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بیماران مبتلا به ام‌اس مراجع کننده به بیمارستان حافظ (درمانگاه امام رضا (ع) و شهید مطهری) شهر شیراز در سال 1402 بود. از میان جامعه آماری تعداد 30 نفر به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت آموزش 8 جلسه‌ای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفتند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌های پژوهش از پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی Dennis و Vander Wal(2010)، پرسشنامه علائم روان‌شناختی نجاریان و همکاران (1380) و پرسشنامه تبعیت دارویی موریسکی و همکاران (2008) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های توصیفی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات علائم روان‌شناختی (اضطراب، افسردگی، افکار روان‌پریشی)، انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری وجود دارد (0/05P < ). به‌عبارت دیگر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر علائم روان‌شناختی، انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی بیماران مبتلا به ام‌اس اثربخش بوده است.
نتیجه‌گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، با بهره بردن از 6 فرایند پذیرش روانی، گسلش شناختی، خود تحت عنوان زمینه، تعامل با زمان حال، ارزش‌های مشخص شده و رفتار متعهدانه، قادر است به‌عنوان درمانی مؤثر در جهت کاهش علائم روان‌شناختی، تقویت انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی بیماران مبتلا به ام‌اس مورد استفاده قرار گیرد.
روش کار: روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بیماران مبتلا به ام‌اس مراجع کننده به بیمارستان حافظ (درمانگاه امام رضا (ع) و شهید مطهری) شهر شیراز در سال 1402 بود. از میان جامعه آماری تعداد 30 نفر به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت آموزش 8 جلسه‌ای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفتند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌های پژوهش از پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی Dennis و Vander Wal(2010)، پرسشنامه علائم روان‌شناختی نجاریان و همکاران (1380) و پرسشنامه تبعیت دارویی موریسکی و همکاران (2008) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های توصیفی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات علائم روان‌شناختی (اضطراب، افسردگی، افکار روان‌پریشی)، انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری وجود دارد (0/05P < ). به‌عبارت دیگر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر علائم روان‌شناختی، انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی بیماران مبتلا به ام‌اس اثربخش بوده است.
نتیجه‌گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، با بهره بردن از 6 فرایند پذیرش روانی، گسلش شناختی، خود تحت عنوان زمینه، تعامل با زمان حال، ارزش‌های مشخص شده و رفتار متعهدانه، قادر است به‌عنوان درمانی مؤثر در جهت کاهش علائم روان‌شناختی، تقویت انعطاف‌پذیری شناختی و متابعت درمانی بیماران مبتلا به ام‌اس مورد استفاده قرار گیرد.
واژه‌های کلیدی: درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد،
مولتیپل اسکلروز،
علائم روان‌شناختی،
انعطاف‌پذیری شناختی،
متابعت درمانی
فهرست منابع
1. Kuhlmann T, Antel J. Multiple sclerosis: 2023 update. Free Neuropathol. 2023;4:3. pmid: 37283934 doi: 10.17879/freeneuropathology-2023-4675
2. Barile B, Ashtari P, Stamile C, Marzullo A, Maes F, Durand-Dubief F, et al. Classification of multiple sclerosis clinical profiles using machine learning and grey matter connectome. Front Robot AI. 2022:9:926255. pmid: 36313252 doi: 10.3389/frobt.2022.926255
3. Dimitriou NG, Meuth SG, Martinez-Lapiscina EH, Albrecht P, Menge T. Treatment patients with multiple sclerosis transitioning between relapsing and progressive disease. CNS Drugs. 2023;37(1):69-92. pmid: 36598730 doi: 10.1007/s40263-022-00977-3
4. Lo Buono V, Bonanno L, Corallo F, Cardile D, D’Aleo G, Rifici C, et al. The relationship between body image, disability and mental health in patients with multiple sclerosis. J Clin Med. 2023;12(10):3606. pmid: 37240712 doi: 10.3390/jcm12103606
5. Zhang X, Song Y, Wei Z, Chen X, Zhuang X, Yi L. The prevalence and risk factors of anxiety in multiple sclerosis: A systematic review and meta-analysis. Front Neurosci. 2023:17:1120541. pmid: 37139531 doi: 10.3389/fnins.2023.1120541
6. Balboni, A., Vanderwerker, LC. Block, SD. Paulk, ME. Lathan, CS. Peteet, JR. Prigerson, HG. Religiousness and spiritual support among advanced cancer patients and associations with end of life treatment preferences and quality of life. Clin Oncol. 2007;25(5):555-60. pmid: 17290065 doi: 10.1200/JCO.2006.07.9046
7. Khodami MA, Sheibani L. An investigation on Negative Activity, Alexithymia, Emotion Regulation, and Internet addiction in a sample of high school students: A randomized controlled trial. Ann. Med. Psychol. 2020;178: 6. doi:10.1016/j.amp.2019.10.007
8. Kirchner T, Lara S. Stress and depression symptoms in patients with multiple sclerosis: the mediating role of the loss of social functioning. Acta Neurol Scand. 2011;123:407–13.
9. Thornton EW, Tedman S, Rigby S, Bashforth H, Young C. Worries and concerns of patients with multiple sclerosis: development of an assessment scale. Mult Scler. 2006;12(2):196–203. pmid: 16629423 doi: 10.1191/135248506ms1273oa
10. Cleare S, Gumley A, O'Connor RC. Self-compassion, selfforgiveness, suicidal ideation, and self-harm: A systematic review. Clin Psychol Psychother. 2019 26(5):511-30. pmid: 31046164 doi: 10.1002/cpp.2372
11. Zmigrod L, Rentfrow PJ, Robbins TW. The partisan mind: Is extreme political partisanship related to cognitive inflexibility? J Exp Psychol Gen. 2020;149(3):407-18. pmid: 31380695 doi: 10.1037/xge0000661
12. Dajani DR, Uddin LQ. Demystifying cognitive flexibility: Implications for clinical and developmental neuroscience. Trends Neurosci. 2015;38(9):571-8. pmid: 26343956 doi: 10.1016/j.tins.2015.07.003
13. Ding N, Miller R, Clayton NS. Inhibition and cognitive flexibility are related to prediction of one's own future preferences in young British and Chinese children. Cognition. 2023;236:105433. pmid: 37001438 doi: 10.1016/j.cognition.2023.105433
14. Edwards ER, Epshteyn G, Snyder S, Gorman D, Coolidge B, Marcano E, Tsai J, Goodman M. Dialectical behavior therapy for justice-involved veterans: Changes in treatment targets in a small, pre–postdesign clinical trial. Psychol Serv. 2023;20(Suppl 2):98-107. pmid: 37053393 doi: 10.1037/ser0000766
15. Grafe LA, Cornfeld A, Luz S, Valentino R, Bhatnagar S. Orexins Mediate Sex Differences in the Stress Response and in Cognitive Flexibility. Biol Psychiatry. 2017;81(8):683-92. pmid: 27955897 doi: 10.1016/j.biopsych.2016.10.013
16. Fahimfar N, Khalili D, Sepanlou SG, Malekzadeh R, Azizi F, Mansournia MA, et al. Cardiovascular mortality in a Western Asian country: results from the Iran Cohort Consortium. BMJ Open. 2018;8(7):e020303. pmid: 29980541 doi: 10.1136/bmjopen-2017-020303
17. Hamtayee Ghashti S, Shamsi M, Sahraian MA, Soltani R, Almasi-Hashiani A. Development an assessment tool of treatment adherence drugs in patient with multiple sclerosis based on theory of planned behavior (in Persian). Daneshvar Med. 2023;31(1):23-33. doi: 10.22070/daneshmed.2023.16897.1285
18. Smeltzer SC, Bare BG. Brunner and suddarth textbook of medical surgical nursing. 10th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. 2004. P. 855-69.
19. Raeisi H. Assessment of the effect of the self-care education and incidence problems of multiple sclerosis patients’ reffering to Shiraz internal hospitald (in Persian). [Thesis] Sciences in Nursing Education. Iran university of Medical Sciences. 1997. P. 43-58.
20. Ajzen I. Behavioral Intervention Based on the Theory of Planned Behavior. Retrieved on January 15, 2011. Available from: http://people.umass.edu/aizen/pdf/tpb. intervention. pdf. Accessed Jun 6 2012; 19.
21. van den Akker LE, Beckerman H, Collette EH, Twisk JW, Bleijenberg G, Dekker J, et al. Cognitive behavioral therapy positively affects fatigue in patients with multiple sclerosis: Results of a randomized controlled trial. Mult Scler. 2017;23(11):1542-553. pmid: 28528567 doi: 10.1177/1352458517709361
22. Muslim Khani M, Ebrahimi M, Sahibi A. The effectiveness of treatment based on acceptance and commitment on the happiness and hope of female patients with multiple sclerosis (in Persian). Pajouhan Sci J. 2017;17(2):15-23. doi: 10.21859/psj.17.2.15
23. Lee W, Ha J. The effects of an acceptance -commitment therapy based stress management program on hospitalization stress, selfefficacy and psychological well-being of inpatients with schizophrenia. Journal of Korean Academy of Nursing. 2018;48(4):443-53. doi: 10.22038/ebcj.2017.20528.1477
24. Farahani M, Heydari H. The effectiveness of acceptance and commitment therapy on resiliency of MS patients. (in Persian). Rooyesh. 2017;7(6):149-62.
25. Golestanifar S, Dashtbozorgi Z. The effectiveness of treatment based on acceptance and commitment on depression, psychological health and life expectancy of the elderly with non-clinical depression (in Persian). Psychology of Aging. 2019;6(3):191-203. doi:10.22126/jap.2020.5748.1470
26. Hosseinpour Kohshahi M, Hajalizadeh K, Kalhernia Golkar M. Effect of acceptance and commitment based therapy on psychological symptoms, coping styles and quality of life in patients with type 2 Diabetes (in Persian). JPM. 2021;7(4):77-90.
27. Wynne B, McHugh L, Gao W, Keegan D, Byrne K, Rowan C, et al. Acceptance and commitment therapy reduces psychological stress in patients with inflammatory bowel diseases. Gastroenterology. 2019;156(4):935-945.e1. pmid: 30452919 doi: 10.1053/j.gastro.2018.11.030
28. Madani F, Zomorody S. The effectiveness of acceptance and commitment therapy on cognitive flexibility and perfectionism in women (in Persian). Razi J Med Sci. 2023;29(12):334-43.
29. Jacobs ML, Luci K, Hagemann L. Group-based Acceptance and Commitment Therapy (ACT) for older veterans: Findings from a quality improvement project. Clin Gerontol. 2018; 41(5):458-67. pmid: 29236623 doi: 10.1080/07317115.2017.1391917
30. Coto-lesmes R, Ferandez Rodrigues C, Gonalez Fernadez S. Acceptance and Commitment Therapy in a group format for anxiety and depression. A systematic review. J Affect Disord. 2020:263:107-20. pmid: 31818766 doi: 10.1016/j.jad.2019.11.154
31. Abroshan F, Makvand Hosseini SH, Sotodeha N, Sabahi P. A Comparison of the Effectiveness of Rational Emotive Behavior Therapy (REBT), and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in Improving Self-Care Behaviors (Nutritional Behaviors, Physical Activity, Blood Sugar Control, Foot Care, and Medication Adherence of Patients) in Women with Type 2 Diabetes (in Persian). aftj. 2020;3(1):9-12. doi:10.61838/kman.aftj.3.1.3
32. Zamanian S, Balhari J, Danesh E, Ahade H, Ghare SH. Effectiveness of acceptance-based therapy group counseling and the commitment to follow the treatment of women with breast cancer (in Persian). Journal of Social Psychology. 2021;14(58):31-44.
33. Khalatbari A, Ghorbanshiroudi S, Zarbakhsh M R, Tizdast T. Comparison of the effectiveness of compassion-based therapy and acceptance-based therapy and commitment to self-care behavior and glycosylated hemoglobin in patients with type 2 diabetes (in Persian). J Guilan Univ Med Sci. 2020;29(3):34-49. doi:10.32598/JGUMS.29.3.1584.
34. Najarian B, Davodi I. [Development and reliability of SCL-25; short form of SCL-90] (in Persian). Journal of Psychology 2001;18:136-49.
35. Dennis John P, Vander Wall S. The Cognitive Flexibility Inventory. Instrument Development and Estimates of Reliability and Validity. Cogn Ther Res. 2010;34(3):241-253. doi:10.1007/s10608-009-9276-4
36. Soltani E, Shareh H, Bahrainian SA, Farmani A. The mediating role of cognitive flexibility in correlation of coping styles and resilience with depression (in Persian). Pajoohandeh J. 2013;18(2):88-96.
37. Modanloo M. [Development and psychometric tools adherence of treatment in patients with chronic] (in Persian). Iran: Iran University. 2013;1.
38. Hayes SC, Levin ME, Plumb-Vilardaga J, Villatte JL, Pistorello J. Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behav Ther. 2023;44(2):180-98. pmid: 23611068 doi: 10.1016/j.beth.2009.08.002
39. Verma SK, Luo N, Subramaniam M, Sum CF, Stahl D, Liow PH, Chong SA. Impact of depression on health related quality of life in patients with diabetes. Ann Acad Med Singap. 2010; 39(12):913-7. PMID: 21274488
40. Roditi D, Robinson ME. The role of psychological interventions in the management of patients with chronic pain. Psychol Res Behav Manag. 2011;4:41-9. pmid: 22114534 doi: 10.2147/PRBM.S15375
41. Witkiewitz K, Marlatt GA, Walker D. Mindfulness-based relapse prevention for alcohol and substance use disorders. Journal of cognitive psychotherapy. 2005; 19(3):211-28. doi:10.1891/jcop.2005.19.3.211
42. Izadi R, Neshatdust HT, Asgari K, Abedi MR. Comparison of the efficacy of Acceptance and Commitment Therapy and Cognitive -Behavior Therapy on symptoms of treatment of patients with obsessive - compulsive disorder. J Res Behave Sci. 2014;12(1):19-33.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
