Mohammadi A, Motamedi M, Soleimanvandi N, Baradaran H, Abedini M, Eshrati B et al . Exploratory study of the root causes of deaths of pregnant mothers with COVID-19 registered in affiliated units of Iran University of Medical Sciences. J Arak Uni Med Sci 2026; 29 (2)
URL:
http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-8102-fa.html
محمدی علیرضا، معتمدی مهناز، سلیمان وندی ندا، برادران حمیدرضا، عابدینی مهرایراندوخت، عشرتی بابک و همکاران.. مطالعه اکتشافی عوامل ریشهای مرگ مادران باردارکرونایی ثبت شده در واحدهای تابعه دانشگاه علوم پزشکی ایران. مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك. 1405; 29 (2)
URL: http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-8102-fa.html
1- گروه MPH، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
2- گروه کنترل ایدز و بیماریهای آمیزشی، مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ابران، تهران، ایران
3- گروه پزشکی اجتماعی و خانواده، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات طب پیشگیری و سلامت جمعیت، پژوهشکده پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
4- معاونت درمان، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ایران، تهران، ایران
5- گروه پزشکی اجتماعی و خانواده، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات طب پیشگیری و سلامت جمعیت، پژوهشکده پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ، h.ak58@yahoo.com
6- واحد مامایی، بیمارستان امام علی (ع) کمیجان، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران
چکیده: (14 مشاهده)
مقدمه: کووید-۱۹، طیفی از علائم خفیف تا پنومونی سیستمیک دارد و از شـروع پاندمی، 141000 نفر در ایـران فوت شدهانـد. زنان باردار بخاطر تغییرات فیزیولوژیک و ضعیف سیستم ایمنی، حساس هستند. مرگ مادر باردار از شاخصهای توسعهیافتگی کشورهاست، ولی علل ریشهای مرگ مادران کرونایی در ایران تاکنون بررسی نشدهاند و هدف مطالعه شناسایی عوامل اصلی میباشد.
روش کار: این مطالعه ترکیبی با رویکرد اکتشافی میباشد. در بخش کیفی، از طریق سناریوهای مکتوب مرگ و بحث گروهی متمرکز و با تکنیک تحلیل محتوا و تحلیل علل ریشهای، عوامل قابل پیشگیری مشخص و شبکه علی ترسیم گردید و احتمال شرطی عوامل مؤثر تعیین شد. سپس با نرمافزار نتیکا شبکه باور بیزین ترسیم شد و با تکنیک آنالیز حساسیت، سهم هر یک از عوامل مرگ و میر محاسبه و اولویتبندی گردید.
یافتهها: از ۳۸ مرگ بررسی شده، 4/68 درصد به کووید-۱۹ بعنوان علل اولیه اختصاص یافت. تحلیل کیفی، علل تأخیر در درمان، تشخیص و ارجاع، عدم مراجعه به موقع، عدم دریافت مراقبت کافی، رعایت نکردن پروتکلها، ضعف کار تیمی و کمبود تجهیزات را آشکار ساخت. پس از کمیسازی، این عوامل مجموعاً 7/54 درصد در مرگ مادر سهیم بودند. آنالیز حساسیت: عدم آگاهی- رعایت نکردن پروتکلها (۴۰ درصد) و تأخیر در درمان (۱۰۰ درصد) مهمترین علل اصلی مرگ، نشان داد.
نتیجهگیری: مرگ مادران باردار کرونایی، عمدتاً بعلت شکافهای ساختاری و مدیریتی نظام سلامت است و با مداخلات سیستممحور قابل پیشگیری میباشد. صرفاً درمان بالینی کافی نیست؛ بلکه تمرکز بر رفع علل ریشهای مانند: تقویت نظام ارجاع، آموزش هدفمند، کارتیمی مؤثر و پایش فعال موارد پرخطر، کلید کاهش این مرگ ومیر در پاندمی و شرایط عادی است.مقدمه: کووید-۱۹، طیفی از علائم خفیف تا پنومونی سیستمیک دارد و از شـروع پاندمی، 141000 نفر در ایـران فوت شدهانـد. زنان باردار بخاطر تغییرات فیزیولوژیک و ضعیف سیستم ایمنی، حساس هستند. مرگ مادر باردار از شاخصهای توسعهیافتگی کشورهاست، ولی علل ریشهای مرگ مادران کرونایی در ایران تاکنون بررسی نشدهاند و هدف مطالعه شناسایی عوامل اصلی میباشد.
روش کار: این مطالعه ترکیبی با رویکرد اکتشافی میباشد. در بخش کیفی، از طریق سناریوهای مکتوب مرگ و بحث گروهی متمرکز و با تکنیک تحلیل محتوا و تحلیل علل ریشهای، عوامل قابل پیشگیری مشخص و شبکه علی ترسیم گردید و احتمال شرطی عوامل مؤثر تعیین شد. سپس با نرمافزار نتیکا شبکه باور بیزین ترسیم شد و با تکنیک آنالیز حساسیت، سهم هر یک از عوامل مرگ و میر محاسبه و اولویتبندی گردید.
یافتهها: از ۳۸ مرگ بررسی شده، 68/4 درصد به کووید-۱۹ بعنوان علل اولیه اختصاص یافت. تحلیل کیفی، علل تأخیر در درمان، تشخیص و ارجاع، عدم مراجعه به موقع، عدم دریافت مراقبت کافی، رعایت نکردن پروتکلها، ضعف کار تیمی و کمبود تجهیزات را آشکار ساخت. پس از کمیسازی، این عوامل مجموعاً 54/7 درصد در مرگ مادر سهیم بودند. آنالیز حساسیت: عدم آگاهی- رعایت نکردن پروتکلها (۴۰ درصد) و تأخیر در درمان (۱۰۰ درصد) مهمترین علل اصلی مرگ، نشان داد.
نتیجهگیری: مرگ مادران باردار کرونایی، عمدتاً بعلت شکافهای ساختاری و مدیریتی نظام سلامت است و با مداخلات سیستممحور قابل پیشگیری میباشد. صرفاً درمان بالینی کافی نیست؛ بلکه تمرکز بر رفع علل ریشهای مانند: تقویت نظام ارجاع، آموزش هدفمند، کارتیمی مؤثر و پایش فعال موارد پرخطر، کلید کاهش این مرگ ومیر در پاندمی و شرایط عادی است.
نوع مطالعه:
پژوهشي اصیل |
موضوع مقاله:
کووید 19 دریافت: 1404/6/7 | پذیرش: 1404/12/26