دوره 28، شماره 6 - ( در حال تکمیل 1404 )
جلد 28 شماره 6 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Chezani Sharahi N, Hosseini S M, Alimohammadzadeh K, Hassan Shaban Khamseh A, Bahadori M. Identifying and Explaining the Challenges of Health System Planning in Iran: A Qualitative Study. J Arak Uni Med Sci 2026; 28 (6)
URL: http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-8129-fa.html
URL: http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-8129-fa.html
چزانی شراهی ناهید، حسینی سید مجتبی، علی محمدزاده خلیل، حسن شعبان خمسه علی، بهادری محمدکریم. شناسایی و تبیین چالشهای برنامهریزی در نظام سلامت ایران: یک مطالعه کیفی. مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك. 1404; 28 (6)
1- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ،Hosseinisch@yahoo.com
3- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، مرکز تحقیقات سیاستگذاری اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران، ایران
4- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران
5- مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران
2- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ،
3- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، مرکز تحقیقات سیاستگذاری اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران، ایران
4- گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران
5- مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران
چکیده: (9 مشاهده)
مقدمه: برنامهریزی در نظام سلامت به عنوان یکی از ارکان کلیدی حکمرانی سلامت، نقش تعیینکنندهای در تخصیص منابع، بهبود عملکرد و ارتقای عدالت دارد. با وجود پیشرفتهای اخیر، شواهد نشان میدهد فرایندهای برنامهریزی در نظام سلامت ایران همچنان با چالشهایی ساختاری، مدیریتی و اجرایی مواجهاند. این مطالعه با هدف شناسایی و تبیین چالشهای اصلی برنامهریزی در نظام سلامت ایران انجام شد.
روش کار: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) انجام گرفت. مشارکتکنندگان شامل 17 نفر از مدیران، معاونان، اعضای هیأت علمی و کارشناسان حوزه برنامهریزی سلامت در سطوح ملی و دانشگاهی بودند که بهصورت هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته و طی هشت ماه جمعآوری و سپس با نرمافزار MAXQDA نسخه 20 تحلیل شد. برای اطمینان از روایی و پایایی از معیارهای اعتبار، انتقالپذیری، وابستگی و تأییدپذیری استفاده گردید.
یافتهها: تحلیل دادهها منجر به استخراج 160 کد اولیه، 36 مضمون سازمانیافته و 9 مضمون فراگیر شد. چالشهای شناساییشده در قالب محورهای اصلی زیر طبقهبندی گردیدند: منابع انسانی، هدایت و رهبری، روشها و فرایندها، ارتباطات بینبخشی، بودجه و تأمین مالی، فضا و تجهیزات، فناوری و اطلاعات سلامت، تدارک خدمات، و سیاست، فرهنگ و اقتصاد جامعه. ضعف در شفافیت مدیریتی، عدم هماهنگی بینبخشی، محدودیت منابع مالی، و نبود نظام پایش و ارزیابی مستمر از مهمترین چالشهای برنامهریزی در نظام سلامت کشور بودند.
نتیجهگیری: نظام برنامهریزی سلامت در ایران از تمرکزگرایی، ابهام ساختاری، ضعف در مشارکت ذینفعان و ناکارآمدی نظامهای اطلاعاتی رنج میبرد. بازنگری در ساختار حکمرانی برنامهریزی، تقویت رویکردهای شواهدمحور و افزایش شفافیت و پاسخگویی در سطوح مختلف مدیریتی میتواند به ارتقای کارآیی و اثربخشی برنامههای سلامت کمک کند.
روش کار: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) انجام گرفت. مشارکتکنندگان شامل 17 نفر از مدیران، معاونان، اعضای هیأت علمی و کارشناسان حوزه برنامهریزی سلامت در سطوح ملی و دانشگاهی بودند که بهصورت هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته و طی هشت ماه جمعآوری و سپس با نرمافزار MAXQDA نسخه 20 تحلیل شد. برای اطمینان از روایی و پایایی از معیارهای اعتبار، انتقالپذیری، وابستگی و تأییدپذیری استفاده گردید.
یافتهها: تحلیل دادهها منجر به استخراج 160 کد اولیه، 36 مضمون سازمانیافته و 9 مضمون فراگیر شد. چالشهای شناساییشده در قالب محورهای اصلی زیر طبقهبندی گردیدند: منابع انسانی، هدایت و رهبری، روشها و فرایندها، ارتباطات بینبخشی، بودجه و تأمین مالی، فضا و تجهیزات، فناوری و اطلاعات سلامت، تدارک خدمات، و سیاست، فرهنگ و اقتصاد جامعه. ضعف در شفافیت مدیریتی، عدم هماهنگی بینبخشی، محدودیت منابع مالی، و نبود نظام پایش و ارزیابی مستمر از مهمترین چالشهای برنامهریزی در نظام سلامت کشور بودند.
نتیجهگیری: نظام برنامهریزی سلامت در ایران از تمرکزگرایی، ابهام ساختاری، ضعف در مشارکت ذینفعان و ناکارآمدی نظامهای اطلاعاتی رنج میبرد. بازنگری در ساختار حکمرانی برنامهریزی، تقویت رویکردهای شواهدمحور و افزایش شفافیت و پاسخگویی در سطوح مختلف مدیریتی میتواند به ارتقای کارآیی و اثربخشی برنامههای سلامت کمک کند.
واژههای کلیدی: نظام سلامت،
برنامهریزی،
چالشها،
مطالعه کیفی،
ایران
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
